Beschermend effect bij vrouwen, risico bij mannen
Zowel mannen als vrouwen hebben testosteron. Vrouwen hebben over het algemeen een veel lagere hoeveelheid testosteron dan mannen. Uit het onderzoek blijkt nu dat een hoger niveau van testosteron bij vrouwen, samenhangt met een lagere kans op knieartrose en chronische kniepijn. Opvallend genoeg was bij mannen juist een verband te zien tussen hogere testosteronwaarden en ernstigere handartrose. Dit onderzoek wekt de indruk dat hogere testosteron waardes in vrouwen mogelijk beschermend zijn tegen knieartrose, terwijl hogere testosteronwaarden in mannen juist het risico op handartrose vergroot.

Grootste studie tot nu toe
De onderzoekers gebruikten gegevens uit een langlopend bevolkingsonderzoek, namelijk het ERGO onderzoek (de Rotterdam Study). Dankzij de omvang en de opzet, konden ze zowel het voorkomen en het ontstaan van artrose en pijn onderzoeken.

Wat betekent dit voor mensen met artrose?
Hoewel het nog te vroeg is voor klinische aanbevelingen, maakt dit onderzoek de weg vrij voor nieuw onderzoek naar de rol van het hormoon testosteron in artrose. Verdere onderzoeken zijn nodig om deze hormonale verbanden beter te begrijpen en te vertalen naar eventuele hormoonbehandelingen.

Geïnteresseerd in het originele artikel? Klik op: Associations between testosterone and knee and hand osteoarthritis among males and females from the general population

_{Gepubliceerd 15-12-2025
Auteur dit artikel: Dieuwke Schiphof}

Het bericht Testosteron en artrose: nieuw onderzoek onthult opvallende verschillen tussen mannen en vrouwen verscheen eerst op Artrose Gezond.

Het verzamelde wetenschappelijke bewijs 
Het verzamelde bewijs is door de onderzoekers beoordeeld. Er werd gekeken of de onderzoeken van goede kwaliteit waren om de resultaten op waarde te kunnen schatten. Er werden veel verschillende behandelingen onderzocht.  

De uitkomsten 
Behandelingen die onderzocht werden waren: het doen van oefeningen, spalken of een brace aanbrengen, opereren, gebruik van warmte en crèmes. Gevonden bewijs: 

• Oefeningen: er is bewijs gevonden dat oefeningen invloed hebben op het verminderen van pijn en verbeteren van functie binnen 3 maanden en na meer dan 3 maanden. 
•  Spalken of een brace: onderzoek toont aan dat er een beetje bewijs is op het verminderen van pijn in 3 maanden. 
• Warmte: er is bewijs gevonden dat een warm bad, bijvoorbeeld voor de start van oefeningen, helpt tegen de pijn. Toch is dit bewijs niet zo sterk en is meer onderzoek nodig om hier zeker van te zijn.  
• Een crème met ibuprofen of diclofenac kan een kortdurend effect hebben op pijn en functie. Voor andere medicijnen, tabletten of injecties werd geen eenduidig bewijs gevonden voor een effect op pijn of functie.  
• Over opereren kan geen uitspraak gedaan worden. Hier was niet voldoende bewijs voor gevonden. 

De conclusies van de onderzoekers 
De onderzoekers benadrukken dat goed onderzoek nodig is. Dat is belangrijk om te begrijpen hoe goed de gangbare behandelingen voor handartrose werken. Het resultaat van dit onderzoek is dat oefeningen doen helpt. Oefeningen zorgen voor minder pijn en verbeterde functie.  Voor alle andere behandelingen is niet genoeg bewijs. Het zou goed zijn om in de toekomst meer onderzoek te doen naar de invloed van behandelingen van handartrose. Een zelfde onderzoek zou gedaan kunnen worden voor artrose van bijvoorbeeld de knie of de heup.

Bron: Efficacy and safety of non-pharmacological, pharmacological and surgical treatments for hand osteoarthritis in 2024: a systematic review 

Klik hier voor oefeningen voor handartrose.

_{Gepubliceerd 10-04-2025
Auteur dit artikel: Dieuwke Schiphof}

Het bericht Behandeling van handartrose; een verzameling van bewijs onderzocht verscheen eerst op Artrose Gezond.

Methode
De onderzoekers hebben mensen met handartrose geïnterviewd en gevraagd naar hun ervaringen. Ervaringen kunnen verschillen tussen de mensen. Sommige hebben positieve ervaringen gehad en anderen negatieve, en nog weer anderen beide.  

Resultaten 
De belangrijkste negatieve ervaringen zijn: 

• Er is weinig betrouwbare informatie te vinden over handartrose (bijvoorbeeld op internet).  

• De zorgverlener (zoals de huisarts of handtherapeut) geeft weinig uitleg over handartrose.  

• De huisarts of een andere zorgverlener geeft onvoldoende begeleiding (denkt niet met de patiënt mee of neemt de klachten niet serieus).  

• De behandeling werkt niet goed.  

• Er wordt negatief over handartrose gesproken. Bijvoorbeeld: ‘’Er is niks aan te doen’’ of ‘’U moet er maar mee leren.”  

• Er worden geen behandelopties aangeboden. 

De belangrijkste positieve ervaringen zijn: 

• Goede begeleiding van een zorgverlener. 

• Een behandeling die goed werkt.  

• Als er duidelijk uitleg en informatie gegeven wordt. 

• Patiënten vonden het prettig als een zorgverlener, zoals de huisarts, voldoende kennis had over handartrose en met hen meedacht tijdens het consult. 

U ziet dat sommige mensen een negatieve ervaring hadden met een zorgverlener die weinig uitleg gaf, terwijl een ander juist een positieve ervaring had als de zorgverlener wel duidelijke uitleg en informatie gaf. Deze positieve punten geven ons alvast inzicht hoe we enkele van de negatieve punten aan kunnen pakken. 

Conclusie en advies aan zorgverleners
Dit onderzoek laat zien dat patiënten met name meer behoefte hebben aan uitleg en begeleiding, zodat ze thuis of op hun werk beter om kunnen gaan met hun klachten. Ook is het belangrijk dat er door zorgverleners aandacht wordt besteed aan de manier waarop er over handartrose gesproken wordt. De nadruk moet liggen op werkzame behandelingen en tips of adviezen die mensen zelf kunnen toepassen. De resultaten van dit onderzoek kunnen gebruikt worden door zorgverleners en andere zorgmedewerkers om de zorg voor mensen met handartrose te verbeteren.   

Bedankt
We willen degen die meegewerkt hebben aan dit onderzoek hartelijk danken. De resultaten zijn nog niet helemaal klaar, zodra die klaar zijn zullen we die met de deelnemers delen. 

Zoekt u oefeningen voor handartrose? Volg dan deze link: Artrose Gezond – Handartrose oefeningen 

We zijn de website aan het vernieuwen. Daarbij komt ook specifieke informatie over handartrose. 

Het bericht Wat vinden patiënten van de zorg voor handartrose?  verscheen eerst op Artrose Gezond.

Max en Joost hebben uitgelegd om welke behandelingen het gaat en bij welke mensen deze behandelingen uitgevoerd worden: mensen met duimartrose  die zoveel klachten hebben dat hun kwaliteit van leven in het leven ernstig verminderd is.

De behandelingen die Max en Joost willen vergelijken zijn: een operatie waarbij een botje uit de pols weggehaald wordt, het botje dat een gewricht vormt met de botjes van de duim, zoals zichtbaar in het plaatje. Door het verwijderen van het botje, kunnen de botjes niet meer tegen elkaar aan schuren.

De andere behandeling is het onderbreken van de kleine gevoelszenuwen die naar het pijnlijke gewricht lopen. Hierdoor wordt de pijn voor een deel uitgeschakeld. Na deze operatie kunnen alle vingers nog normaal bewegen, zijn ze nog even krachtig als ervoor en ook het gevoel in de vinger blijft onveranderd.

We hebben de opzet van het onderzoek besproken, de manieren van toewijzen wie welke behandeling krijgt, wie in aanmerking komt, welke metingen (onder andere pijn, beweeglijkheid, kracht) er gedaan worden en of de metingen niet te belastend voor de deelnemers zal zijn.

Naar aanleiding van deze bespreking hebben de onderzoekers het plan voor het onderzoek bijgesteld. De loting die bepaalde welke deelnemer welke behandeling zou krijgen, wordt nu op ziekenhuis niveau gedaan. In het ene ziekenhuis zullen alle deelnemers de operatie met de verwijdering van het botje krijgen, en een ander ziekenhuis zullen alle deelnemers de behandeling van de onderbreking van de zenuw krijgen.

Max en Joost waren erg enthousiast over deze samenwerking met de ervaringsdeskundigen van het Artrose Gezond panel! Heel erg bedankt, we kijken uit naar de volgende bijeenkomst.

Het bericht Bijeenkomst met ervaringsdeskundigen over duimartrose verscheen eerst op Artrose Gezond.

Jenny heeft artrose in haar handen en haar knieën. De klachten in haar handen begonnen rond 2012. Ze is toen een brace gaan gebruiken en leerde werken met haar linkerhand, terwijl ze rechtshandig is. Ook heeft ze twee kunstknieën.

Leuke orthopeed

Voordat Jenny’s knieën werden vervangen door nieuwe exemplaren, gebruikte zij een brace. “Van de orthopeed gekregen. En wat was dat een leuke orthopeed! Hij zei: ‘Je moet een brace.’ Dus ik trek zo’n gezicht van… gadver. Zegt hij: ‘Wat zeur je nou, je trekt een lange jurk aan en dan ziet niemand het!’ Dus ik zeg: ‘Juist, ik in een jurk. Ha-ha.’ Echt een leuke orthopeed, daar kon ik wel een geintje mee maken. Dus ik heb die brace en wijde broeken anderhalf jaar gebruikt. Tot het echt niet meer ging, toen werd ik geopereerd.”

Maar pijn heeft ze nooit echt gehad. “Het werd op een gegeven moment zó scheef, ik kon niet eens de koopgoot aflopen. Ik was een soort Klokkenluider van de Notre Dame, geen gezicht. Maar zelfs toen deed het nog niet echt zeer, m’n knieën deden het gewoon niet.” Tot Jenny twee nieuwe knieën kreeg. “Dat moest wel, want er was geen houden meer aan. Maar het herstel was vervelend. Het was pijnlijk, maar het heeft wel geholpen.

In beweging

Om in beweging te blijven begon Jenny aan aquarobics. “Ik ben totaal niet sportief, laten we dat vooropstellen,” lacht ze. “Maar aquarobics, dat leek me wel wat! Uiteindelijk vond ik het fantastisch.

Ook probeert Jenny nog zo veel mogelijk te lopen. Jenny: “Je wilt je eigen vrijheid weer terug en niet afhankelijk zijn van je partner of vriendinnen. Dus heb ik een aantal weken geleden een scootmobiel aangeschaft. Achterop zit een rek, voor m’n rollator. Dan ga ik weg met mijn scootmobiel, bijvoorbeeld naar het winkelcentrum, en dan parkeer ik dat ding en haal ik mijn rollator eraf. Dan ga ik lopen, want je moet blijven lopen natuurlijk! Maar dan hoef ik niet meer dat hele eind.”

Ervaringsdeskundige

Jenny zit ook in het artrosepanel van het Erasmus MC, als ervaringsdeskundige. Hier deelt ze haar ervaringen en praat ze mee over onderzoek. “Zo kan ik m’n hersenen een beetje blijven gebruiken en blijf ik betrokken bij de maatschappij. Ik vind het contact met jullie leuk en ik ga vaker de deur uit. En ik kan zo iets doen voor andere mensen die artrose krijgen. Ik heb het zelf natuurlijk ook, maar dat is bijzaak. De uitkomsten van onderzoek komen meestal niet direct in de praktijk, soms duurt dat lang. Maar wie weet, misschien heb ik er ook nog wat aan.”

Op de vraag of ze het andere mensen met artrose aanraadt ervaringsdeskundige te worden: “Als het je leuk lijkt en je iets voor de maatschappij wilt betekenen, ja!” En als ze iets tegen iedereen met artrose zou kunnen zeggen: “Het is niet leuk, maar maak er het beste van!”

Het bericht “Hij zei: ‘Je moet een brace.’ Dus ik trek zo’n gezicht van… gadver.” verscheen eerst op Artrose Gezond.

Mensen met handartrose hebben vaak ontstekingen in de vingers. Door die ontstekingen hebben ze pijn en kunnen zij hun handen minder goed gebruiken. Op dit moment bestaat de behandeling ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID’s), als crème of tablet, tegen de klachten.

‘Meestal worden de pijnstillers gecombineerd met bijvoorbeeld handoefeningen of gebruiken mensen met handartrose hulpmiddelen om hun klachten verminderen’, vertelt arts-onderzoeker Féline Kroon van het LUMC. ‘Maar, we weten dat de bestaande behandelingen niet altijd voldoende zijn. Daarom hebben we onderzocht of prednisolon verbetering kan brengen’.

De deelnemers werden in 2 groepen verdeeld

Aan het onderzoek deden 92 mensen met handartrose mee, die pijn hadden en tekenen van ontsteking in de vingergewrichten. Ze werden in 2 groepen verdeeld. De helft van deze mensen kreeg 6 weken lang 10 milligram prednison per dag. De andere helft kreeg een nepmedicijn, ook wel placebo genoemd. Na 6 weken werden de klachten tussen de twee groepen deelnemers vergeleken. Hierna gingen deze mensen in 2 weken tijd de medicijnen afbouwen. En daarna volgden nog eens 6 weken zónder pillen en uiteindelijk werden de 2 groepen deelnemers na 14 weken opnieuw met elkaar vergeleken.

Duidelijk minder pijn door prednisolon

Bij de mensen die prednisolon kregen, waren de klachten een stuk verminderd. ‘We zagen dat die patiënten duidelijk minder pijn hadden’, aldus Féline Kroon. ‘We vroegen alle mensen die meededen om de hevigheid van hun pijn aan te geven op een schaal van 0 tot 100. Gemiddeld nam de pijn bij de mensen die prednison kregen, bijna met 22 punten af. Bij de mensen die placebo (het nepmedicijn) kregen was dit maar 5 punten. Ook konden de mensen die prednisolon kregen hun handen duidelijk beter gebruiken. Daarnaast was er na 6 weken duidelijk minder ontsteking in de vingergewichten te zien. Dat konden we zien door een echo te maken.’

Tijdelijk inzetten bij verergering van de klachten

De verbetering was wel maar tijdelijk: na stoppen met de behandeling was er geen verschil meer tussen de 2 groepen deelnemers: zij hadden weer evenveel pijn en andere klachten. De onderzoekers raden de behandeling alleen kortdurend aan. ‘Behandeling met prednisolon lijkt een goede manier om tijdelijk pijn en beperkingen te verminderen bij mensen die te maken hebben met een opvlamming van de handartrose’, vertelt hoofdonderzoeker professor Margreet Kloppenburg. ‘Prednisolon kan bijwerkingen geven bij langer gebruik. Daarom raden wij langdurige behandeling met dit medicijn niet aan.’ Margreet Kloppenburg is reumatoloog en expert op het gebied van handartrose.

‘Bespreek het met je arts’

‘Er is meer onderzoek nodig naar juiste dosis prednisolon bij handartrose en hoe lang je het het beste kunt gebruiken’, besluit professor Kloppenburg. ‘De behandeling is niet vanzelfsprekend voor iedereen met handartrose geschikt. Als je handartrose hebt, raden we aan om met je arts te bespreken of een korte kuur met prednisolon voor jou geschikt is.’

De resultaten uit het onderzoek zijn verschenen in het wetenschappelijke tijdschrift The Lancet. Dit onderzoek is gefinancierd door ReumaNederland.

Het bericht Een lage dosis prednisolon zorgt voor minder pijn bij handartrose verscheen eerst op Artrose Gezond.

Het bericht Oefeningen voor mensen met knie-, heup-en handartrose verscheen eerst op Artrose Gezond.