De invloed van artrose op het leven
Artrose wordt steeds vaker holistisch bekeken en onderzocht. Dat betekent dat er niet alleen gekeken wordt naar de lichamelijke symptomen van artrose, maar ook naar de impact van artrose op andere aspecten van het leven, bijvoorbeeld geestelijke gezondheid, seksuele gezondheid en slaap gezondheid. Over geestelijke gezondheid en seksuele gezondheid hebben we eerder op Artrose Gezond artikelen geplaatst.
Deze artikelen kunt u hier teruglezen: Artrose Gezond – Mensen die regelmatig bewegen, hebben minder depressieve klachten  & Artrose Gezond – Laten we het eens hebben over artrose en intimiteit.

In dit artikel bespreken we slaap gezondheid en artrose. Recent hebben onderzoekers de resultaten van 17 onderzoeken over artrose en slaap bekeken.

Slaap en artrose & artrose en slaap
In het algemeen zagen de onderzoekers dat mensen met knie- of heupartrose vaker problemen hebben met slapen dan mensen zonder artrose. Mensen met artrose hebben een slechtere slaapkwaliteit en een hoger risico op slaapstoornissen. De pijnklachten die mensen met artrose ervaren hebben impact op slaap. De pijnklachten van knie- of heupartrose kunnen er namelijk voor zorgen dat het langer duurt om in slaap te komen, de nachtrust kan dan korter worden en de slaap minder efficiënt. De slaap kan ook tijdens de nacht verstoord worden door pijnklachten. Een lage slaapkwaliteit heeft invloed op het dagelijks leven, met name omdat een slechte nachtrust het evenwicht in het lichaam verstoort. Slaapklachten kunnen ook zorgen voor moeite met het geheugen en denken.
Na een nacht slecht slapen wordt pijn vaak ook weer erger ervaren. Slecht slapen en pijn bij artrose kunnen elkaar dus versterken: pijn bij artrose kan zorgen voor een lagere slaapkwaliteit, wat weer kan zorgen voor meer pijn bij artrose.

Conclusie:
Uit de 17 onderzoeken blijkt dat slaap en artrose elkaar beïnvloeden. Pijn door artrose kan ervoor zorgen dat iemand slecht slaapt. En slecht slapen kan de pijn juist weer erger maken. Ook andere factoren, zoals depressieve klachten en medicatie, kunnen van invloed zijn op de kwaliteit van slaap. Mensen met knie- of heupartrose hebben een lagere slaapkwaliteit en meer kans op het ontwikkelen van slaapstoornissen dan mensen zonder artrose. De onderzoekers concluderen dat dit inzicht erg belangrijk is en dat er dus moet worden ingezet op het omgaan met pijn en geestelijke klachten om de slaapkwaliteit te verbeteren. De onderzoekers benoemen tot slot dat lichaam- en geestoefeningen, zoals yoga, kunnen helpen bij het verlichten van slaapstoornissen.

Wilt u het hele onderzoek lezen? Sleep disturbances and sleep quality among individuals diagnosed with osteoarthritis: a systematic review and meta-analysis – PubMed

_{Auteur van dit artikel: Anja Roelofsen
Publicatie datum: 19-05-2026}

Het bericht Is er effect van artrose op slaap of slaap op artrose? verscheen eerst op Artrose Gezond.

Veel mensen met artrose hebben dagelijks last van pijn en stijfheid. Dit kan bewegen moeilijker maken en zorgen voor beperkingen in het dagelijks leven. Mensen met artrose hebben ook vaker last van depressieve klachten dan mensen zonder artrose. Depressieve klachten zijn bijvoorbeeld somberheid, slaapproblemen, negatief denken, schuldgevoel hebben, prikkelbaar zijn en vermoeid zijn. Depressieve klachten kunnen de artrose ook weer erger maken. Het is dus belangrijk om te onderzoeken hoe we deze cyclus kunnen doorbreken.

Mensen die regelmatig bewegen, hebben minder vaak depressieve klachten
Recent onderzoek laat zien dat mensen die vaker dan één keer per week matig intensief bewegen, minder vaak last hebben van depressieve klachten. De onderzoekers gebruikten hiervoor gegevens van bijna 7800 mensen met artrose en pijnklachten uit 28 landen. Ze bekeken onder andere hoe vaak mensen bewogen én of mensen depressieve klachten hadden. Uit de resultaten bleek, dat mensen die vaker dan één keer per week matig intensief bewegen, ongeveer 50% minder vaak depressieve klachten hebben, vergeleken met mensen die vrijwel nooit bewegen. Voorbeelden van matig intensief bewegen zijn fietsen, tuinieren, zwemmen of stevig wandelen.

Positieve effecten van bewegen op de geestelijke gezondheid
Uit het onderzoek kunnen we niet opmaken of bewegen zorgt voor minder depressieve klachten of dat depressieve klachten het moeilijker maken om regelmatig te bewegen. Dit is een voorbeeld van het welbekende kip-ei probleem: wat is de oorzaak en wat is het gevolg? Toch weten we dat bewegen goed is voor mensen met artrose! Er zijn een aantal mogelijke positieve effecten van bewegen op de geestelijke gezondheid:

• Bewegen kan ontstekingen remmen en daardoor een positief effect hebben op het brein.
• Bewegen kan zorgen voor meer zelfvertrouwen en sociale interacties.
• Bewegen kan zorgen voor minder pijnklachten en daardoor minder beperkingen in het dagelijks leven.

Advies: vaker dan één keer per week matig intensief bewegen!
Matig intensief bewegen betekent activiteiten waarbij je hartslag en ademhaling versnellen, maar je nog wel kunt praten. Vindt u het lastig om meerdere dagen per week te bewegen? Lees dan deze tips:

• Kies een activiteit die u leuk vindt en die u een tijdje vol kunt houden.
• Zoek een maatje om samen mee te bewegen.
• Bouw uw activiteiten langzaam op, zodat de drempel niet te hoog is om te starten. Één keer per week een ommetje maken, is al een goede start.
• Doe ‘exercise snacks’: dit zijn beweegmomenten van 5 tot 10 minuten tussen uw dagelijkse bezigheden in. Alle beetjes helpen.
• Maak een afspraak met uw huisarts of fysiotherapeut om samen te bespreken wat u kan helpen om regelmatig te bewegen.

Lees ook het artikel Artrose Gezond – Wat helpt u om te sporten en te bewegen? 

Of bekijk de catalogus met knievriendelijke oefeningen 

Link naar het originele artikel: Association of physical activity with depression and suicidal ideation in people with osteoarthritis experiencing moderate to severe pain: A multinational study – ScienceDirect 

_{Auteur van dit artikel: Sjanne Veenstra 
Datum: 07-05-2025} 

Het bericht Mensen die regelmatig bewegen, hebben minder depressieve klachten  verscheen eerst op Artrose Gezond.

Onderzoek in oudere muizen; dikker kraakbeen door enzymremmer
De onderzoekers waren vooral geïnteresseerd in het enzym ‘‘15-PGDH’’. Dit enzym ruimt eiwitten op die het lichaam juist nodig heeft om kraakbeen te herstellen. Te veel 15-PGDH leidt dus tot te weinig hersteleiwitten en daardoor wordt herstel geremd. Naarmate je ouder wordt, neemt de hoeveelheid 15-PGDH in mensen toe. De onderzoekers laten zien dat dit ook het geval is in oudere muizen. Net als oudere mensen hebben oudere muizen ook dunner kraakbeen. Maar een verband tussen veel enzym (15-PGDH) en weinig kraakbeen is niet automatisch een oorzaak-gevolg. Daarom hebben de onderzoekers getest of het kraakbeen van de oudere muizen dikker blijft als ze de muizen dagelijks een injectie in hun knie geven met een remmer van 15-PGDH. Hieruit bleek dat deze oudere muizen inderdaad dikker kraakbeen hadden dan de oude muizen die deze injecties niet kregen.

Onderzoek in jonge muizen; minder artroseklachten door enzymremmer
Om te onderzoeken of artroseverschijnselen met deze injecties ook konden worden tegengegaan, zorgden de onderzoekers ervoor dat de muizen op dezelfde manier artrose kregen zoals sporters vaak krijgen: na het scheuren van de voorste kruisband. Een week na het scheuren van de kruisband kreeg de helft van de muizen 2 keer per week een injectie met de 15-PGDH-remmer. Daarna werd vergeleken hoe het kraakbeen zich had hersteld en of de muizen minder pijn en ontsteking hadden. De muizen die de 15‑PGDH‑remmer kregen, hadden dikker en gladder kraakbeen. Bovendien hadden de behandelde muizen minder pijn: ze belastten hun poot weer normaal, reageerden minder gevoelig op aanraking en konden meer druk aan voordat het pijn deed. Tot slot, zorgde de 15‑PGDH‑remmer ervoor dat ontstekingswaarden in het bloed lager waren. Toen de onderzoekers keken naar de cellen in het kraakbeen, zagen zij dat er ook minder artrose-achtige kraakbeencellen in het kraakbeen van de muizen zaten die de 15-PGDH-remmer hadden gekregen; veel kraakbeencellen waren weer gezonder geworden.

Menselijk kraakbeen in een petrischaal
Om te onderzoeken of een 15-PGDH-remmer ook bij mensen zorgt voor dikker kraakbeen, hebben de onderzoekers de remmer getest op menselijk kraakbeen. Dit kraakbeen komt van mensen die een kunstknie hebben gekregen en is in het lab gekweekt in een petrischaal. Ook hier zagen ze dezelfde positieve effecten: het beschadigde kraakbeen maakte weer meer gezonde kraakbeenbouwstoffen aan, werd steviger en liet minder ontstekingssignalen zien. Daarnaast gingen de artrose-achtige kraakbeencellen zich meer gedragen als gezonde kraakbeencellen. Dit laat zien dat het remmen van 15‑PGDH niet alleen bij muizen, maar ook in menselijk kraakbeen herstel en ontstekingsremming kan stimuleren.

Belangrijke eerste stap op een lange weg
Dit onderzoek laat zien dat het remmen van het enzym 15‑PGDH een veelbelovende manier kan zijn om beschadigd en verouderd kraakbeen weer als “jong” kraakbeen te laten functioneren. Echter, moet er nog wel meer onderzoek worden gedaan voordat dit echt kan toegepast worden in de patient. De onderzoekers hebben nog niet aangetoond dat de 15-PGDH remmer oud artrotisch kraakbeen in het lichaam weer kan herstellen, maar alleen in een petrischaal. Verder hebben de muizen meerdaags per week een injectie in hun knie gekregen, iets wat bij patiënten niet haalbaar is. Tot slot, weten we ook nog niet of de effecten blijvend zijn. Al met al, nog veel te onderzoeken, maar een belangrijke eerste stap is gezet.

Link naar het originele artikel: Inhibition of 15-hydroxy prostaglandin dehydrogenase promotes cartilage regeneration | Science

_{Auteur artikel website AG: Anne Flier
Publicatiedatum website AG: 20-04-2026}

Het bericht Enzymen en aangroei van artrotisch kraakbeen. verscheen eerst op Artrose Gezond.

Waarom dit onderzoek?
Het grote teengewricht (ook wel MTP-1 gewricht; verbinding tussen de grote teen en voet) speelt een belangrijke rol bij het lopen. Van alle gewrichten in de voet, komt artrose het meeste voor in het grote teengewricht. Grote teenartrose kan veel invloed hebben op lopen en dagelijkse activiteiten. Er was weinig bekend over hoe vaak huisartsen deze diagnose stellen en welke stappen zij nemen voor en na de diagnose. Dit onderzoek geeft daar nieuwe inzichten in.

Hoe is het onderzocht?
De onderzoekers gebruikten gegevens uit een grote verzameling medische dossiers van huisartsen in Nederland (regio Rijnmond). Ze bekeken hoeveel mensen ouder dan 35 jaar de diagnose artrose in de grote teen kregen tussen het jaar 2013 en 2022. Ook registreerden ze welke onderzoeken huisartsen aanvroegen en naar wie ze verwezen voorafgaand aan de diagnose. Dit waren onderzoeken als röntgenfoto’s, laboratoriumonderzoeken of echo’s. Verder werd geregistreerd welke behandelingen huisartsen voorschreven, zoals pijnstillers, schoenadviezen of verwijzingen naar de podotherapeut of orthopeed.

Wat is er gevonden?
Grote teenartrose komt regelmatig voor in de huisartsenpraktijk en wordt vaker gezien bij vrouwen dan bij mannen. Voor het stellen van de diagnose werden sommige patiënten met pijn in de grote teen verwezen voor een röntgenfoto of naar de orthopeed, maar dat gebeurde niet in alle gevallen. Na de diagnose gaven huisartsen meestal uitleg over de aandoening, gaven ze schoenadvies of verwezen zij naar een podotherapeut. Ook adviseerden ze soms om paracetamol of ontstekingsremmende pijnstillers (ibuprofen, diclofenac of naproxen) te gebruiken. Sommige mensen met grote teenartrose werden na de diagnose door de huisarts doorverwezen naar de orthopedisch chirurg voor verdere behandeling. Niet iedereen krijgt dus dezelfde behandeling van de huisarts.

Wat betekent dit voor u?
Het is belangrijk om te weten dat er geen richtlijn is voor het diagnosticeren en behandelen van grote teenartrose in de huisartspraktijk. Er is geen wetenschappelijk bewijs over welke behandelingen effectief zijn. Huisartsen baseren hun keuzes daarom vaak op ervaring en wat voor u haalbaar en gewenst is. Als u pijn of artrose heeft in het grote teengewricht, is het goed om te weten dat er verschillende behandelopties zijn. De huisarts kan met lichamelijk onderzoek het grote teengewricht beoordelen en daarna met u bespreken welke vervolgstap of behandeling zinvol en passend voor u is.

Conclusie:
Artrose in het grote teengewricht wordt vaker vastgesteld in de huisartsenpraktijk dan voorheen gedacht. De behandeling bestaat meestal uit eenvoudige, niet-operatieve maatregelen. Resultaten van dit onderzoek laten zien dat de zorg voor mensen met grote teenartrose per huisarts en per persoon kan verschillen. De studie helpt om beter te begrijpen welke zorg en behandelopties er zijn om mensen met artrose in de grote teen te helpen.

Lees hier het volledige artikel: Incidence and management of first metatarsophalangeal joint osteoarthritis in Dutch general practice estimates from the Rijnmond Primary Care Database – ScienceDirect

_{Gepubliceerd: 03-03-2026
Auteur: Sabine Kloprogge}

Het bericht Herkenning en behandeling van grote teenartrose verscheen eerst op Artrose Gezond.

Wat is het doel van PROBE?
PROBE is een afkorting voor Patient Relevant Osteoarthritis endpoints using Big data Evaluation. Het PROBE consortium wil de gezondheid van mensen met artrose verbeteren en toekomstig onderzoek naar artrose efficiënter en effectiever maken. Dit doel wil PROBE bereiken door nieuwe tools te ontwikkelen en nieuwe onderzoeksstrategieën in te zetten met behulp van slimme technologie. Zo zal er onderzocht worden hoe kunstmatige intelligentie (AI) en grote hoeveelheden gegevens (big data) slim en veilig gebruikt kunnen worden. Voor dit onderzoek zullen gegevens van 70 miljoen mensen verzameld en gebruikt worden.

Wat gaat PROBE precies doen?
• Nieuwe manieren ontwikkelen om behandelingen van artrose sneller en efficiënter te testen.
• Een veilige manier ontwikkelen om data van artrosestudies te delen, zonder dat privacy in gevaar komt.
• Kunstmatige intelligentie (AI) gebruiken om voor elk individu met artrose te kunnen voorspellen hoe
artrose zich zal ontwikkelen en welke behandeling het beste zal werken.
• Tools ontwikkelen waarmee mensen met artrose samen met hun zorgverleners keuzes kunnen maken,
bijvoorbeeld voor de beste behandeling.

Meer lezen over PROBE?
Meer informatie vindt u op de website van PROBE en op LinkedIn.

^{Inga Bos, Sita Bierma-Zeinstra, Jos Runhaar, Edwin Oei, Joyce van Meurs, Marienke van Middelkoop}

_{Gepubliceerd: 23-02-2026
Auteur dit artikel: Sjanne Veenstra}

Het bericht Groot internationaal artrose consortium PROBE gestart! verscheen eerst op Artrose Gezond.

Beperkend effect van artrose
Artrose veroorzaakt pijn, stijfheid en bewegingsbeperking en kan daarom een negatief effect hebben op het plezier dat iemand aan seks beleeft. Ann Mabe Newman beschrijft in haar artikel (2007) dat pijn, of de angst voor pijn, kan zorgen voor minder zin in seks. Als de partner bang is om pijn te veroorzaken, zal degene ook niet snel starten met seks. Seks hoort plezierig te zijn, maar als één van beide partners bang is om pijn te hebben of pijn te veroorzaken, kan dat frustrerend zijn.

Praten is belangrijk
Newman benadrukt dat communicatie heel erg belangrijk is: het bespreken van de (seksuele) behoeften en wensen met de partner. Aangezien pijn en vermoeidheid door artrose niet altijd zichtbaar zijn, is het belangrijk om bij uw partner aan te geven hoe u zich voelt. Naast duidelijk en open communiceren, worden er nog andere tips gegeven:

• Oefen met ontspanning en fantaseren.
• Neem pijnstillers zodat ze hun maximale werking bereiken op het moment dat seksuele activiteit plaatsvindt.
• Neem een warme douche voor de seks om de spieren te ontspannen.
• Probeer posities uit voordat er gestart wordt met seksuele activiteit.
• Stop en verander van positie of rust uit tijdens de seksuele activiteit.
• Onderzoek andere manieren om intimiteit te uiten.
• Gebruik andere manieren om uw partner te bevredigen (masturbatie of orale seks).
  

Wat voor onderzoeken zijn er gedaan?
Het aantal onderzoeken dat is gedaan naar artrose en intimiteit of seksuele activiteit is beperkt. Hieronder worden twee verschillende onderzoeken besproken. In het eerste onderzoek is er gebruik gemaakt van vragenlijsten en in het tweede onderzoek zijn mensen met artrose geïnterviewd.

• Kai Fu en anderen schrijven in hun artikel (2023) dat seksuele functie en bevrediging een onderdeel is van iemands kwaliteit van leven. Dit aspect wordt vaak genegeerd in onderzoek. Daarom hebben zij in 2023 in Australië via vragenlijsten onderzoek gedaan naar (tevredenheid over) seksuele activiteit bij mensen met heupartrose. Hieruit bleek dat veel mensen met heupartrose seksueel actief (willen) blijven, maar dat de heupartrose invloed heeft op hun seksuele activiteit. Een kwart van de mensen met heupartrose was niet tevreden over hun seksuele activiteit. Psychologische factoren die zorgden voor seksuele ontevredenheid waren: angst, depressie of stress tijdens seksuele activiteit en weinig zelfvertrouwen in het voltooien van seksuele activiteit.
  
  Wederom wordt het belang van communicatie tussen partners benadrukt. Ook het op het juiste moment innemen van pijnstillende medicatie, het oefenen van verschillende posities en het nemen van een warm bad om de spieren te ontspannen worden als tips meegegeven. Tot slot kan het gebruik van gewrichtssteunen (bijvoorbeeld een kussentje onder de heup of knie) helpen om de seksuele houding te behouden.
  
  Kai Fu en anderen concluderen dat zorgverleners patiënten op een goede manier moeten vragen of zij het effect van hun heupartrose op hun seksuele activiteit willen bespreken. Daarnaast moet volgens hen seksuele activiteit ook een onderwerp worden in de voorlichting aan patiënten met heupartrose.
  

• Emma Nilsing Strid en Marie Ekelius-Hamping noemen in hun artikel (2020) dat seksuele gezondheid een belangrijk onderdeel is van kwaliteit van leven en dat er maar weinig bekend is over hoe mensen met artrose seksuele gezondheid ervaren. Om hier meer over te weten te komen hebben ze in 2020 in Zweden mensen met heup- of knieartrose geïnterviewd. Uit de interviews bleek dat de impact van heup- of knieartrose op seksuele gezondheid per persoon verschilt. De overgrote meerderheid benoemde dat pijn tijdens seksuele activiteit door artrose hen belemmert om volledig seksueel actief te zijn, terwijl ze dit wel graag willen. Deelnemers gaven aan dat ze samen met hun partner oplossingen hebben gevonden door erover te praten en verschillende dingen uit te proberen. Deelnemers die seks te pijnlijk vinden door de artrose benoemden het belang van andere vormen van intimiteit, zoals strelen, kussen en knuffelen.
  
  Verder kwam er uit de interviews dat de behoefte om over seksuele gezondheid te praten met een zorgverlener per persoon verschilt. Geen enkele deelnemer had erover gesproken met een zorgverlener. Deelnemers zeiden dat het misschien nog een beetje een taboe is om erover te praten (met oudere patiënten) en dat een consult zich meestal beperkt tot lichamelijke klachten. De meerderheid van de deelnemers gaf aan dat ze het wel zouden waarderen als er aandacht is voor seksuele gezondheid vanuit een zorgverlener of via een brochure.
  
  Emma Nilsing Strid en Marie Ekelius-Hamping concluderen dat uitgezocht moet worden hoe ondersteuning en informatie over seksuele gezondheid bij artrose het best kan worden gegeven.
  

Conclusie
Artrose heeft effect op de kwaliteit van leven en hieronder valt ook seksuele gezondheid. Het is een onderwerp wat niet vaak besproken wordt in relatie tot artrose. Pijn, stijfheid en bewegingsbeperkingen door artrose kunnen effect hebben op intimiteit en seksuele activiteit. Als één van beide partners bang is om pijn te hebben of pijn te veroorzaken kan dit het plezier in seks verminderen. Het belang van communicatie tussen partners om elkaar goed te begrijpen werd daarom meermaals benadrukt. Er kan dan samen uitgeprobeerd worden wat goed voelt. Daarnaast kan het helpen om gewrichtssteunen te gebruiken, verschillende posities te proberen en vooraf een warm bad te nemen. Over seksuele gezondheid wordt niet vaak gesproken met een zorgverlene. En er is niet veel onderzoek naar gedaan in relatie met artrose. Seksuele gezondheid bij artrose lijkt daarom nog een taboeonderwerp te zijn, terwijl het eigenlijk heel normaal is.

Bronnen:
Ann Mabe Newman (2007): Arthritis and sexuality – PubMed

Kai Fu en anderen (2023): Sexual activity satisfaction in symptomatic hip osteoarthritis patients: A cross‐sectional, national web‐based study – PMC

Emma Nilsing Strid en Marie Ekelius-Hamping (2020): Experiences of sexual health in persons with hip and knee osteoarthritis: a qualitative study – PMC

_{Gepubliceerd: 12-02-2026
Auteur dit artikel: Anja Roelofsen}

Het bericht Laten we het eens hebben over artrose en intimiteit verscheen eerst op Artrose Gezond.

Baat bij beweging.
Bij Astrid werd acht jaar geleden artrose vastgesteld. Inmiddels heeft ze het in haar handen, borstbeen, nek, heupen en vingers. “Vroeger was ik super actief: wandelen met de hond, deed aan ballet, fitness, spinning, roeien, damesvoetbal… noem maar op. Nu is fietsen mijn belangrijkste vorm van beweging.” En dat doet ze niet half: regelmatig fietst ze 25 kilometer heen en terug naar haar werk. “Dat is de beweging waar ik het meeste baat bij heb.”

Puzzelen in het dagelijks leven.
“Als je alleen kijkt naar wat niet meer lukt, dan heb je niet alleen beperkingen, maar ook een rotgevoel. Ik kies bewust voor een andere benadering: kijken naar wat ik wél kan.” Als voorbeeld vertelt Astrid dat ze zwemmen altijd heerlijk vond om te doen. Tegenwoordig is het aankleden na het zwemmen een uitdaging. “Nat zwemgoed uittrekken? Dat is echt niet te doen.” Een andere uitdaging is bijvoorbeeld het snijden van een ui. Ze kan een ui niet goed vasthouden vanwege de artrose in haar handen en vingers, waardoor een ui regelmatig van het aanrecht rolt. Wat ook moeilijk is, is het omslaan van de pagina’s van een boek, of krant. Of de was met wasknijpers op een waslijn bevestigen, ook geen vanzelfsprekendheid meer. Puzzelen, zoals Sudoku’s oplossen is tegenwoordig één van haar hobby’s. Puzzelen doet Astrid ook in het dagelijks leven om tot oplossingen te komen voor de uitdagingen waar zij door haar artrose voor komt te staan. Haar geheim? Haar ’trukendoos’, een tas die ze altijd bij zich draagt met daarin allerlei hulpmiddelen, zoals een schaar en een pincet, waarmee ze zich kan redden.

Loopbaan en aanpassingsvermogen
Astrid heeft altijd gewerkt, ondanks haar beperkingen. Ze begon als postbode en trotseerde weer en wind met zware fietstassen vol grote en zware catalogi en, toen nog, de telefoongidsen. Later ging ze aan de slag in een ziekenhuis, eerst als beveiliger, daarna op de postkamer. “Maar als je pakketjes steeds uit je handen laat vallen, weet je dat het tijd is voor iets anders.” Ze maakte de overstap naar ICT en tegenwoordig werkt ze als communicatiemedewerker. “Uit mijn werk en contact met collega’s haal ik veel energie.”

Positieve mindset
Astrid vindt het belangrijk om haar grenzen te kennen en die te respecteren. Daarom maakt ze bewuste keuzes in het doseren van haar activiteiten. Ondanks haar poly-artrose heeft Astrid nog steeds een waardevol en actief leven. “Ik leun niet achterover en denk: dat kan ik niet meer. Ik kijk naar wat ik wél kan. Deze instelling maakt al een heel veel verschil in mijn leven”, aldus Astrid.

Wil jij ook jouw ervaringsverhaal delen?
Laat het ons weten via: artrosegezond@erasmusmc.nl

_{Gepubliceerd 13-01-2026
Auteur dit artikel: Erica Kroos}

Het bericht In gesprek met Astrid verscheen eerst op Artrose Gezond.

Vergelijken van onderzoeksresultaten
Om te bepalen welke vorm van oefentherapie het beste is, zijn de resultaten van 217 onderzoeken met elkaar vergeleken. Daarbij is gekeken naar het effect van deze verschillende vormen van oefentherapie op pijnvermindering en het verbeteren van loopprestaties, fysiek functioneren en kwaliteit van leven. Deze effecten werden beoordeeld na 4, 12 en 24 weken.

Welke oefentherapie is het beste?
Uit de vergelijking blijkt dat cardiotraining pijn vermindert en het fysiek functioneren, de loopprestaties en de kwaliteit van leven verbetert, vooral na 4 en 12 weken. Mind-body lijkt het fysiek functioneren sterk te verbeteren, terwijl neuromotorische controle vooral de loopprestaties na 4 weken verbetert. Krachttraining en gecombineerde trainingsvormen verbeteren waarschijnlijk het fysiek functioneren na 12 weken en flexibiliteitstraining kan pijn na 24 weken verminderen.

Conclusie
Oefentherapie zorgt voor duidelijke verbeteringen bij mensen met knieartrose. Cardio lijkt daarbij de meest effectieve vorm van oefentherapie, omdat het leidt tot verbetering op vrijwel alle gebieden: pijnklachten nemen af, het fysieke functioneren en loopvermogen verbeteren en ook de kwaliteit van leven gaat omhoog. Omdat weinig onderzoeken de lange termijneffecten (>1 jaar) hebben onderzocht, is aanvullend onderzoek noodzakelijk.

Interesse in het originele artikel? Lees het via: Comparative efficacy and safety of exercise modalities in knee osteoarthritis: systematic review and network meta-analysis

_{Gepubliceerd: 09-01-2026
Auteur dit artikel: Sanne Huisken}

Het bericht Van yoga tot cardio: welke oefentherapie helpt jouw knie(ën)? verscheen eerst op Artrose Gezond.

Beschermend effect bij vrouwen, risico bij mannen
Zowel mannen als vrouwen hebben testosteron. Vrouwen hebben over het algemeen een veel lagere hoeveelheid testosteron dan mannen. Uit het onderzoek blijkt nu dat een hoger niveau van testosteron bij vrouwen, samenhangt met een lagere kans op knieartrose en chronische kniepijn. Opvallend genoeg was bij mannen juist een verband te zien tussen hogere testosteronwaarden en ernstigere handartrose. Dit onderzoek wekt de indruk dat hogere testosteron waardes in vrouwen mogelijk beschermend zijn tegen knieartrose, terwijl hogere testosteronwaarden in mannen juist het risico op handartrose vergroot.

Grootste studie tot nu toe
De onderzoekers gebruikten gegevens uit een langlopend bevolkingsonderzoek, namelijk het ERGO onderzoek (de Rotterdam Study). Dankzij de omvang en de opzet, konden ze zowel het voorkomen en het ontstaan van artrose en pijn onderzoeken.

Wat betekent dit voor mensen met artrose?
Hoewel het nog te vroeg is voor klinische aanbevelingen, maakt dit onderzoek de weg vrij voor nieuw onderzoek naar de rol van het hormoon testosteron in artrose. Verdere onderzoeken zijn nodig om deze hormonale verbanden beter te begrijpen en te vertalen naar eventuele hormoonbehandelingen.

Geïnteresseerd in het originele artikel? Klik op: Associations between testosterone and knee and hand osteoarthritis among males and females from the general population

_{Gepubliceerd 15-12-2025
Auteur dit artikel: Dieuwke Schiphof}

Het bericht Testosteron en artrose: nieuw onderzoek onthult opvallende verschillen tussen mannen en vrouwen verscheen eerst op Artrose Gezond.

Het gebruik van hulpmiddelen op de werkvloer
Er is namelijk een apparaat waarmee stratenmakers stenen kunnen leggen zonder dat ze hoeven te knielen. Ook voor vloerenleggers zijn er hulpmiddelen, zoals een afreimachine, waardoor ze het leggen van de vloer niet geknield hoeven te doen. Door de afreimachine te gebruiken tijdens het vloerenleggen, voorkom je 26% van de knieartrosegevallen in deze groep. Maar het gebruik van deze apparaten is duurder voor bedrijven. De overheid kan richtlijnen en regels opstellen, bijvoorbeeld dat langer dan één uur op je knieën werken niet mag. Dit kan bedrijven dwingen om naar innovatieve oplossingen te zoeken, zoals een afreimachine. Eenzelfde ontwikkeling heeft plaatsgevonden voor huisvuilbeladers (de mensen die het vuilnis ophalen). Dankzij de invoering van de P90-norm en de handhaving daarop, werd pas duidelijk hoeveel (of eigenlijk hoe weinig) vuilniszakken een belader op een verantwoorde manier per dag kan tillen, en hoelang dat mag duren. Daarom hebben we nu moderne vuilniswagens die het meeste zware tilwerk doen. Als al het werk waarbij er risico op artrose bestaat, wordt aangepast, zouden er jaarlijks 4 duizend knieartrosegevallen kunnen worden voorkomen.

De bedrijfsarts
Het extra verzuim van werknemers met een beroepsziekte ten opzichte van werknemers zonder die beroepsziekte is voor knieartrose 25 dagen. Er moet dus een stapje extra gedaan worden om terugkeer naar werk te bevorderen. De bedrijfsarts helpt hierbij. Daarnaast kan de bedrijfsarts u preventief helpen, bijvoorbeeld als u meer wil weten over het voorkomen van beroepsziekten, zoals artrose, in uw baan. De bedrijfsarts kan dan een dag meekijken bij u op het werk en aanpassingen voorstellen. Toch zijn er maar weinig mensen die de bedrijfsarts preventief inschakelen. Sterker nog, gemiddeld heeft een werknemer met knieartrose zich al 186 kalenderdagen ziekgemeld voordat hij/zij op het spreekuur komt bij een bedrijfsarts (4). Als u meer wilt weten over wat een bedrijfsarts doet: Wat doet een bedrijfsarts – NVAB

Werken na een operatie
Dick is 57 jaar en werkt 52 uur per week als vrachtwagenchauffeur. Zijn beroep is lichamelijk zwaar door het laden en lossen, klimmen en tillen. Dick heeft een operatie gehad voor een knieprothese in zijn rechterknie. Samen met de ziekenhuis fysiotherapeut, bedrijfsarts, werkgever en arbeidsdeskundige begint Dick aan zijn herstel. Het doel is specifiek gesteld voor zijn werkzaamheden, namelijk 12 weken na de operatie in staat kunnen zijn om 7 kg tussen de benen te klemmen en een gewicht van 7 kg van de grond te tillen. Om dit te bereiken krijgt Dick specifieke oefeningen. Het resultaat? Dick kon na 8 weken zelfs een gewicht van 10 kg tussen zijn benen klemmen op ongelijke ondergrond en tegelijkertijd een tweede gewicht van 10 kg oppakken.
Uit onderzoek onder 457 patiënten in 17 ziekenhuizen en klinieken blijkt dat mensen die meededen aan het BAAS programma, sneller terugkeerden naar werk (8-11).

Verder dan betaald werk en heup- en/of knieartrose
De workshop ging voornamelijk in op lichamelijk werk, betaald werk en het hebben van heup- en/ of knieartrose. Er werd terecht opgemerkt dat Artrose en Werk veel breder is. Ook banen die worden gezien als niet-lichamelijk werk, kunnen belastend zijn voor uw artroseklachten. Denk bijvoorbeeld aan een kantoorbaan waarbij u veel typt en handartrose heeft. Daarnaast kan ook onbetaald werk, zoals huishoudelijke taken, belastend zijn voor uw artroseklachten. Bovendien komen de huishoudelijke taken vaak nog eens boven op het betaald werk, wat het dubbel belastend maakt.

Meer lezen?
Al met al heeft Paul Kuijer in zijn presentatie veel verteld over Artrose en Werk, voornamelijk over knieartrose en lichamelijk belastend werk. Ook was er ruimte voor vragen en opmerkingen, waardoor er een goed gesprek ontstond. Mocht u meer willen lezen over artrose en werk, dan kunt u onderstaande links bekijken. De links waar NL voor staat, zijn in het Nederlands. De andere links zijn alleen in het Engels te bekijken.

1. NL: Stratenma­kers mogen niet meer dan een uur op hun knieën werken en dat zorgt hier voor frustratie | Binnenland | AD.nl  (Nieuwsartikel uit het AD; helaas alleen te lezen met een abonnement)
2. NL: Beroepsziekten in cijfers 2024 | Beroepsziekten.nl
3. NL: Artrose van de knie (gonartrose) | Beroepsziekten.nl
4. Hardenberg, M., Speklé, E. M., Coenen, P., Brus, I. M., & Kuijer, P. P. F. M. (2022). The economic burden of knee and hip osteoarthritis: absenteeism and costs in the Dutch workforce. BMC musculoskeletal disorders, 23(1), 364. https://doi.org/10.1186/s12891-022-05306-9
5. Kuijer, P. P. F. M., & Burdorf, A. (2020). Prevention at work needed to curb the worldwide strong increase in knee replacement surgery for working-age osteoarthritis patients. Scandinavian journal of work, environment & health, 46(5), 457–460. https://doi.org/10.5271/sjweh.3915
6. Pasqualini, I., Emara, A. K., Rullan, P. J., Pan, X., Simmons, H. L., Klika, A. K., Murray, T. G., & Piuzzi, N. S. (2023). Return to Sports and Return to Work After Total Hip Arthroplasty: A Systematic Review and Meta-analysis. JBJS reviews, 11(8), 10.2106/JBJS.RVW.22.00249. https://doi.org/10.2106/JBJS.RVW.22.00249
7. Strijbos, D. O., van der Sluis, G., Boymans, T. A. E. J., de Groot, S., Klomp, S., Kooijman, C. M., Reneman, M. F., & Kuijer, P. P. F. M. (2022). Implementation of back at work after surgery (BAAS): A feasibility study of an integrated pathway for improved return to work after knee arthroplasty. Musculoskeletal care, 20(4), 950–959. https://doi.org/10.1002/msc.1633    
8. NL: Strijbos et al. 2022: Nieuw zorgpad naar werk – TBV-Online (Artikel over BAAS waarin onder andere het verhaal van Dick staat beschreven)
9. Strijbos, D.O., van der Sluis, G., van Houtert, W.F.C. et al. Protocol for a multicenter study on effectiveness and economics of the Back At work After Surgery (BAAS): a clinical pathway for knee arthroplasty. BMC Musculoskelet Disord 24, 199 (2023). https://doi.org/10.1186/s12891-023-06203-5
10. Strijbos, D.O., van der Sluis, G., van Houtert, W.F.C. et al. The Effectiveness of the Back At work After Surgery (BAAS) Work-Integrated Care Pathway on Return to Work for Patients Receiving Knee Arthroplasty: A Study of Three Comparative Cohorts in the Netherlands. J Occup Rehabil 35, 967–977 (2025). https://doi.org/10.1007/s10926-025-10331-1
11. Strijbos, D. O., Straat, A. C., van der Sluis, G., van Houtert, W. F. C., van Dongen, J. M., Boymans, T., Kuijer, P. P. F. M., & Reneman, M. F. (2025). Return on Investment of the Back At Work After Surgery (BAAS) Care Pathway Compared to Care-as-Usual in Knee Arthroplasty. Journal of occupational rehabilitation, 35(4), 958–966. https://doi.org/10.1007/s10926-025-10328-w

_{Gepubliceerd 27-11-2025
Auteur van dit artikel: Anja Roelofsen}

Het bericht Workshop Artrose Gezond Café 01-10-2025: ‘Artrose en werk’ verscheen eerst op Artrose Gezond.