Op 1 oktober 2025 vond de vijfde editie van het Artrose Gezond Café plaats. Tijdens deze bijeenkomst kwamen mensen met artrose in contact met onderzoekers. Ervaringen konden zij met elkaar delen en zij konden verschillende workshops bijwonen. Eén van de workshops ging over aandoeningen die samen met artrose kunnen voorkomen. De workshop werd gegeven door huisarts Patrick Krastman en onderzoeker Jos Runhaar. In dit artikel blikken we terug op deze workshop.
Waarom krijgen mensen meerdere aandoeningen tegelijkertijd?
Het hebben van meerdere langdurige aandoeningen tegelijkertijd, zoals artrose, diabetes, hart- en vaatziekten of depressie, wordt multimorbiditeit genoemd. Wanneer iemand meerdere langdurige aandoeningen heeft, kan dat verschillende achterliggende oorzaken hebben. Allereerst zou het kunnen komen door de aanwezigheid van bepaalde risicofactoren, bijvoorbeeld overgewicht of een ongezonde leefstijl, die het risico op beide aandoeningen vergroten. Ten tweede kan het zijn dat de ene aandoening de andere aandoening veroorzaakt. Tot slot kan er ook simpelweg sprake zijn van pech.
Hoeveel mensen met artrose hebben daarnaast nog een andere aandoening?
67% van de mensen met artrose heeft één of meer bijkomende aandoeningen. Soms ontstaan deze vóór de vaststelling van artrose en soms erna. Toch wordt in wetenschappelijk onderzoek vaak op één aandoening gefocust. Daardoor zijn sommige onderzoeksresultaten mogelijk niet toepasbaar voor patiënten met artrose die ook een andere aandoening hebben. Promovendus Anne Kamps onderzocht welke aandoeningen vaak samen met artrose voorkomen. Ze keek naar 58 verschillende aandoeningen. Wat bleek? 42 van deze 58 aandoeningen kwamen vaker voor bij mensen met artrose dan bij mensen zonder artrose, waaronder obesitas, fibromyalgie (pijn in spieren en bindweefsel), depressie, duizeligheid, leverschade, allergie, trombose, chronisch vermoeidheidsyndroom en migraine. Het is vaak lastig te achterhalen welke aandoening eerst aanwezig was en of de ene aandoening de oorzaak is geweest van de andere aandoening. Huisarts Patrick Krastman noemt dit daarom een typisch ‘kip of ei’ probleem.
Heeft een andere aandoeningen invloed op het diagnosticeren van artrose?
Huisarts Patrick Krastman legt uit dat hij als huisarts tijdens het consult altijd goed uitvraagt wat de klachten zijn en wat de hulpvraag is van de patiënt. Hij luistert naar de patiënt en doet lichamelijk onderzoek om te kijken welke symptomen er zijn en of er sprake is van een op zichzelf staand probleem, bijvoorbeeld artrose in de knie, of van een ziektebeeld, zoals reumatoïde artritis of polyartrose.
Bij het diagnoseproces is het ook heel belangrijk om te kijken of de patiënt andere langdurige aandoeningen heeft of in het verleden ingrijpende behandelingen heeft gehad of bepaalde medicatie heeft gebruikt. Langdurig gebruik van corticosteroïden, een ontstekingsremmend en immuunsysteemonderdrukkend medicijn, kan bijvoorbeeld leiden tot botontkalking en botbreuken. Om zeker te weten of er sprake is van artrose, verwijst Patrick in twijfelgevallen de patiënt naar het ziekenhuis om een foto te laten maken.
Waarom maken bijkomende aandoeningen de behandeling van artrose ingewikkeld?
Verschillende aandoeningen vragen om verschillende behandelingen. Soms kunnen die behandelingen tegenstrijdig zijn. Bewegen is bijvoorbeeld erg belangrijk bij artrose en kan de pijnklachten verminderen. Maar een bijkomende aandoening zoals astma of COPD kan het moeilijk maken om regelmatig te bewegen. Ontstekingsremmers, zoals ibuprofen en diclofenac, kunnen de pijn door artrose soms verminderen, maar zijn niet geschikt voor mensen met hart- en vaatziekten of verminderde nierfunctie, omdat ze de bloeddruk kunnen verhogen. Behandelrichtlijnen voor specifieke aandoeningen houden niet altijd rekening met het hebben van andere aandoeningen. Wat voor de ene aandoening de juiste behandeling is kan soms niet in combinatie met de behandeling voor artrose (of andersom). Dat maakt het soms lastig om mensen met meerdere aandoeningen tegelijkertijd goed te kunnen helpen.
Wat nemen we hieruit mee?
We weten nu dat veel mensen met artrose óók last hebben van een andere langdurige aandoening. Het is goed om ons hiervan bewust te zijn, zodat huisartsen hiermee rekening kunnen houden tijdens het diagnoseproces en de behandeling van mensen met artrose. Onderzoek is nodig om te achterhalen waarom mensen met artrose vaak ook andere aandoeningen hebben en hoe we deze mensen het beste kunnen behandelen.
Gepubliceerd 16-12-2025