In een samenvattend artikel zijn onderzoeken gecombineerd van dieren en mensen met artrose. Het artikel legt uit dat artrose een natuurlijk proces (evolutionair en biologisch) van veroudering is. Vroeger dachten mensen dat artrose vooral kwam door ‘slijtage’. Ze dachten dat gewrichten zouden slijten door ze te gebruiken. Dat idee is nu veranderd. Gewrichten hebben juist beweging nodig om gezond te blijven. Uit het artikel blijkt dat we anders naar artrose moeten kijken. Door verschillende dieren te vergelijken, hebben onderzoekers ontdekt dat artrose ontstaat door een biologisch verouderingsproces.
Biologische leeftijd of kalenderleeftijd
Artrose heeft meer te maken met je biologische leeftijd dan met je kalenderleeftijd. Bij verschillende dieren, zoals mensen, muizen, honden, katten, vogels en reptielen, ontstaat artrose rond een vergelijkbaar percentage van de levensduur, niet na een vergelijkbaar aantal jaren. Dit kan niet alleen worden verklaard door hoe veel gewrichten gebruikt worden. Het wijst erop dat artrose vooral komt door een biologisch proces dat hoort bij ouder worden.
Wat is een biologisch verouderingsproces?
Een biologisch verouderingsproces komt door een oud programma in ons lichaam dat in de evolutie is ontstaan. Dit betekent dat ons lichaam veroudert doordat het dit oude programma blijft volgen. Zo helpt dit biologische proces ons om op jonge leeftijd sterke botten te krijgen en gezond te worden. Maar op latere leeftijd kan ditzelfde proces op de verkeerde plek actief worden, zoals in het kraakbeen van gewrichten. Daardoor kunnen veranderingen ontstaan die passen bij artrose.
Factoren die het biologische proces versnellen
Factoren die biologische veroudering versnellen, verhogen ook het risico op artrose. Voorbeelden van deze factoren zijn het metabool syndroom, overgewicht, chronische ontsteking en een ongezonde leefstijl. In het gewricht zelf veranderen kraakbeencellen van gedrag. Ze gaan zich meer gedragen alsof ze bot willen maken. Hierdoor wordt het kraakbeen afgebroken en wordt het gewricht stijver. Beweging speelt hierbij een belangrijke rol. Normale beweging helpt het kraakbeen gezond te houden. Te weinig bewegen kan deze negatieve verandering juist versnellen.
Artrose is een biologisch verouderingsproces
Dat artrose een biologisch verouderingsproces is, kan gevolgen hebben voor hoe artrose wordt uitgelegd. Het idee dat bewegen schadelijk is voor je gewrichten, klopt hierdoor nog minder. Het is andersom. Een actieve leefstijl kan helpen om gewrichten gezond te houden. Ook kan deze kennis helpen bij nieuwe behandelingen die zich richten op de biologische processen in plaats van alleen op pijnbestrijding.
Interesse in het oorspronkelijke artikel? Lees: Osteoarthritis as an evolutionary legacy: Biological ageing and chondrocyte hypertrophy
Publicatiedatum 08-06-2026
Auteur van dit artikel: Dieuwke Schiphof